در همه ی جوامع انسانی برای معرفی رفتار و تعامل های اجتماعی بهنجار قانون تعریف میشود. قانون دستورالعملی است که شرایط معامله بین افراد را مشخص میکند و به موجب آن نظم و عدالت در جامعه برقرار میشود. یکی از متنوع ترین جرم های علیه ثروت و دارایی افراد، کلاهبرداری است که فرد کلاه بردار حقه بازی میکند. یعنی دارایی را بدون رضایت یا آگاهی صاحب آن و حتی گاهی بدون اعمال خشونت آمیز، به نام خود میکند یا از منافع آن استفاده میکند. یکی از مصداق های کلاه برداری، فروش مال غیر است که در این مقاله به مسائل حقوقی ای مثل شرایط وقوع جرم، افراد دخیل در آن، نحوه ی اثبات جرم، مجازات آن و نحوه ی شکایت را مورد بررسی قرار میدهیم.

 

فروش مال غیرفروش مال غیر چیست؟

طبق ماده یک قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر مصوب ۱۳۰۸ ،کسی که دارایی غیر را با علم به اینکه متعلق به غیر است به نحوی از انحاء عیناً یا منفـعتاً بدون مجوز قانونی به دیگری منتقل کند،کلاهبردار محسوب شده و مطابق ماده ۲۳۸ قانون عمومی محکوم میشود یعنی این خلاف، نیازی به شکایت شاکی ندارد و رضایت شاکی هم مانع پیگیری و مجازات مجرم نخواهد شد پس از لحاظ حقوقی می توان گفت این جرم عمومی بوده و غیر قابل گذشت می باشد .

در این خلاف، انتقال دهنده مال بدون این که دارایی متعلق به وی باشد و یا مجوز قانونی انتقال مال دیگری را داشته باشد به صورت نامشروع و غیرقانونی اموال دیگری را اعم از حقیقی و حقوقی با سوء نیت و مهیا کردن مقدمات قبلی به منظور به دست آوردن منافع مادی بطور ناحق به دیگری  می فروشد که بر اساس موضوع، جزء جرایم علیه اموال طبقه بندی می شود.

 

اشخاص متعامل در تحقق جرم فروش مال غیر چه کسانی هستند؟

انتقال دهنده(متقلّب): شخص مرتکب خلاف است که به تعلق مال به دیگری عالم است ؛وی باید در ظرف ۳ ماه از تاریخ اجرای قانون یا مالک را وادار به تنفیذ انتقال کند و یا خسارت وارد شده به انتقال گیرنده و مالک را جبران کند.

 

انتقال گیرنده: شخص خریدار که به عدم تعلق دارایی به انتقال دهنده عالم است با او همکاری می کند؛ وی مکلف است در ظرف ۳ ماه مذکور خسارت مالک را جبران کند.

درصورتی که بعد از معامله مشخص شود که منتقل کننده دارایی، مالک آن نبوده است ،شخص انتقال گیرنده میتواند شکایت کند ولی اگر انتقال گیرنده در بررسی اسناد و مدارک مالکیت کوتاهی کرده باشد نمیتواند شکایت کند و حتی ممکن است در مظان اتهام قرار گیرد .

 

مالک: صاحب دارایی است. مالکی که از وقوع معامله مطلع میشود تا یک ماه فرصت دارد، اظهاريه ای برای ابلاغ به انتقال گیرنده و مطلع کردن او از مالکیت خود تنظیم کند. درصورتی که انتقال گیرنده را مطلع نکند، معاون جرم محسوب خواهد شد.

 

نوشته مرتبط  دعاوی ملکی چیست؟ + راهنمای انواع دعاوی به زبان ساده

 

ارکان جرم و مجازات آنارکان جرم 

 

رکن مادی:

الزامی در معامله بصورت فروش نیست. هر گونه معامله ای که موجب انتقال شود شامل مجازات خواهد شد. فردی که دارایی دیگری را صدقه میدهد یا رایگان میبخشد، مجرم است.

 

رکن معنوی:

اقدام عمدی و از روی سوء نیت رکن معنوی و روانی آن را تشکیل می دهد، انتقال دهنده باید سو نیت مجرمانه داشته باشد. 

فروش مال سهوی یا به اجبار جرم محسوب نمیشود.

 

رکن قانونی:

اثبات جنبه قانونی جرم توسط دادگاه را شامل میشود.

بر اساس رای وحدت رویه ۵۹۴-۱۳۷۳/۹/۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور، با توجه به نسخ ماده ۲۳۸ قانون مجازات عمومی، در حال حاضر مرتکب به موجب ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاه برداری مصوب سال ۱۳۶۷ مجمع تشخیص مصلحت نظام مورد مجازات قرار می گیرد.

 

نحوه ی اثبات جرم:

 اثبات جرم یعنی مالک ضرر مالی(بالفعل یا بالقوه)برسد و انتقال دهنده سو قصد مجرمانه قبلی داشته باشد. منقول(مثل خودرو) یا غیر منقول بودن آن هم فرقی در اصل ماجرا ندارد و کلیه اموال را شامل می شود. این کار غیرقانونی است.

 

مجازات فروش مال غیر چیست؟

مجازات آن شامل حبس از یک تا هفت سال و پرداخت جزای نقدی معادل مالی که تصرف کرده و دادن آن به مالک است.

اگر مرتکب جرم از کارکنان دولت باشد، به انفصال دائم از خدمات دولتی نیز محکوم می شود.

 

مجازات سر دفتر همدست در ارتکاب جرم

اگر سر دفتر شریک جرم شناخته شود، مجازات وی همانند مجازات شخص کلاهبردار خواهد بود. اگر اقدامی در جهت تسهیل امر کلاهبرداری انجام دهد، مجازات وی مطابق مجازات معاون مجرم خواهد بود .اقدام غیرعمدی خلاف قانون توسط سردفتر، منجر به اخذ خسارت از وی خواهد شد.

 

معاملات شبیه به فروش مال غیرجرائم مشابه جرم فروش مال غیر کدام اند؟

 

فروش مال غیر در اموال مشاع:

مال مشاع، مالی است که چند مالک دارد و به لحاظ قانونی هم شرکا معلوم و معین است ولی از نظر جغرافیا چنین نیست.

نوع فروش یا انتقال مال در جرم بودن یا نبودن آن تاثیر گذار است .هر یک از شرکا میتواند سهم خود را بدون موافقت دیگر شرکا به دیگری بفروشد یا منتقل کند که بدین شکل جرمی مرتکب نشده است. فردی که بدون اطلاع شرکا بیشتر از سهم خود از مال را بفروشد، کلاه بردار است.

 

تفاوت فروش مال ‌غیر با معامله فضولی:

معامله فضولی یعنی فردی که صاحب دارایی نیست و اجازه ی قانونی از مالک ندارد بدون اطلاع یا کسب رضایت او معامله ای انجام دهد. این نوع معامله نافذ نیست و تفاوت آن با جرم فروش مال غیر در نیت است. در این معامله فرد فوضول نیت بدی ندارد و نمیخواهد به مالک ضرر برسد. حتی گاهی به فکر سود بیشتر مالک است ولی در فروش اموال غیر انتقال دهنده نیت مجرمانه دارد.

 

نوشته مرتبط  نکات مهم هنگام خرید ملک

تفاوت فروش مال ‌غیر با معامله معارض:

معامله ی معارض یعنی مالک دارایی خود را به دو یا چند نفر میفروشد. مالک یک بار بصورت قولنامه ای به شخص اول سپس بصورت ثبت رسمی به شخص دوم میفروشد. شخص اول صاحب دارایی است.

چون بعد از فروش دارایی به او از مالک قبلی سلب مالکیت شده است و سایر معامله ها غیر قانونی هستند؛ در عرف جامعه این نوع معامله را کلاه برداری میدانند ولی در دادگاه فردی که مرتکب این تخلف شده است، حکم معامله معارض میگیرد.

 

نحوه شکایت از کلاه بردارنحوه شکایت از کلاه بردار چگونه است؟

  •  در مرحله اول شاکی باید مدارک را مانند سند مالکیت یا مبایعه نامه آماده سازی کند که بیان میکند که دارایی متعلق به مالک است.

 

  • در مرحله دوم پیش از شکایت، باید دارایی خود را از نظر منقول یا غیر منقول بودن تعیین کند. اگر دارایی منقول باشد، در دفتر خدمات قضائی واقع در محل سکونت مجرم شکایت میکنید و اگر شخص مجهول المکان باشد، مالک در محلی که خود سکونت دارد اقدام به شکایت میکند. اگر دارایی غیر منقول باشد، در دفتر خدمات قضائی واقع در نزدیکی مکان مال و یا محل ثبت مال شکایت میکند.

 

  • در مرحله ی سوم شاکی شواهد، مدارک و دلایلی را که انتقال دهنده را مشخص میکند، جمع آوری میکند و در یکی از دفاتر خدمات قضایی در سامانه ی ابلاغ الکترونیک با پرداخت هزینه دادرسی اقدام به ثبت شکایت میکند.

 

  • و در مراحل بعدی دفتر خدمات قضایی پرونده را به دادگاهی ارجاع می دهد که صلاحیت رسیدگی به آن را دارد. در نهایت دادگاه پرونده شما را به یکی از شعبه ها ارجاع میدهد و در آن شعبه، تاریخ رسیدگی به پرونده تعیین می شود. از طریق پیامک به شخص شاکی اطلاع داده می شود تا در زمان تعیین شده باید در دادگاه حضور پیدا کند و به دفاع از اظهارات و ادعاهای خود بپردازد.

 

درصورتی که در این مسیر، شاکی از همراهی وکیل استفاده کند میتواند در دادگاه حضور نداشته باشد و وکیل بجای او شکایت کند. وکیل توانایی بیشتری در جبران خسارت وارده به شاکی و محکومیت شخص کلاه بردار را دارد و میتواند اموال مجرم را توقیف کند و زمان تشخیص و تایید حکم را کوتاه کند. علاوه بر این وکیل میتواند بدون حضور شاکی در دادگاه، رضایت و یا عدم رضایت موکل خود را از طرح شکایت اعلام کند.

 

در پایان

در این مقاله سعی ما بر این بود که فروش مال غیر چیست و چه مجازاتی دارد را بررسی کنیم. و این داد و ستد شامل ملک، خودرو و… می‌شود. اگر در این زمینه نیاز به مشاوره و راهنمایی‌های بیشتری دارید می‌توانید با بهترین وکیل اصفهان، آقای مهدی علیجانی مطرح کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Call Now Button